Galicia é unha terra tecida con fíos de brétema e ouro vello. Entre o vasto catálogo do noso imaxinario popular, as lendas de Mouras ocupan un lugar privilexiado, pero hai un relato que se repite, con lixeras e fascinantes variantes, por toda a nosa xeografía: o arquetipo da «Tenda da Moura».
Non se trata dunha simple aparición; é unha proba de lume para o carácter do ser humano. A lenda debúxanos sempre o mesmo escenario: unha muller de beleza sobrenatural asómase ao camiño dun mozo, estendendo ante el unha saba —a «tenda»— ateigada de xoias, moedas e tesouros que escintilan baixo o sol. A pregunta, directa e fatal, non admite dúbidas: «Que che gusta máis?».
O segredo, din os que saben, reside en elixir a ela, a esencia, e non o ouro. Quen se deixa levar pola cobiza perde o tesouro e, a miúdo, a propia cordura.
A memoria viva de Quenlle
No Concello de Toén, concretamente no lugar de Quenlle, esta narrativa universal cobra un matiz local e íntimo. Grazas ao labor de recollida de Ana Lorenzo, quen rescatou o testemuño oral da súa avoa Benilde, hoxe podemos viaxar a eses tempos nos que o traballo no monte e o mito camiñaban da man.
A historia sitúanos no camiño que levaba aos veciños cara á Fonte do Lugar, un punto de paso obrigado para quen ía sementar ou recoller o centeo. Alí, o sobrenatural agardaba sobre o granito:
«Miña avoa Benilde lembraba a historia dun mozo de Quenlle que, camiño do monte, atopou a unha moura rubia de longa melena sentada nunha pedra. Estaba ao sol, rodeada de prodixios: un cofre cheo de moedas e pezas de ouro que escintilaban. A muller, de beleza abraiante, ofreceulle un trato: se entre todos aqueles obxectos era quen de escoller o de maior fermosura, ela casaría con el e o mozo sería rico para sempre».
Un patrimonio que cómpre preservar
Este relato, máis aló do seu encanto poético, fálanos dunha pedagoxía popular: a importancia de saber distinguir o valor do prezo. En Terras de Louredo cremos que estas historias son tan valiosas como os achados arqueolóxicos de bronce ou pedra, pois son as que dan sentido á paisaxe que habitamos.
A «Tenda da Moura» en Quenlle segue aí, simbolicamente, agardando a que as novas xeracións saiban elixir a beleza da nosa tradición fronte ao esquecemento.
